Darmowa pomoc prawna – portal informacyjny

Darmowa pomoc prawna – portal informacyjny

Od początku 2016 roku na terenie całej Polski funkcjonuje system darmowej pomocy prawnej. W ponad 1.500 punktach na terenie całego kraju m.in. adwokaci i radcowie prawni udzielają bezpłatnych porad prawnych. Uruchomiony został portal www.darmowapomocprawna.ms.gov.pl z najważniejszymi informacjami na ten temat. Na stronie internetowej poświęconej darmowej pomocy prawnej znajdują się informacje komu, w jakich przypadkach i w jakim zakresie przysługiwać będzie nieodpłatna pomoc prawna. Od początku 2016 r. znalazł się tam również wykaz 1.524 punktów darmowej pomocy prawnej (z podziałem na województwa). Na stronie www.darmowapomocprawna.ms.gov.pl  są również odpowiedzi na pytania związane z funkcjonowaniem systemu, a także jego założeniami. Dodatkowo portal jest miejscem, gdzie podmioty zainteresowane świadczeniem nieodpłatnej pomocy prawej mogą zapoznawać się z informacjami dotyczącymi procesu i wymogów, na podstawie których można świadczyć pomoc prawną w ramach systemu. Istotne jest, że obok informacji na temat przedsądowej, bezpłatnej pomocy prawnej, na stronie znajdują się również podstawowe formularze, wzory czy publikowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości poradniki i broszury oraz inne materiały edukacyjno-promocyjne. Ze strony pobrać można także materiały informacyjne o systemie darmowej pomocy prawnej – spoty informacyjne, infografiki oraz prezentację multimedialną.

Zgodnie z uchwaloną dnia 5 sierpnia 2015 r. ustawą (kliknij), stworzony zostanie dostęp do nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej osobiście przez adwokata lub radcę prawnego, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach, z ich upoważnienia, aplikanta adwokackiego lub aplikanta radcowskiego, w lokalach udostępnionych przez gminy lub powiaty. Natomiast w punktach prowadzonych przez organizacje pozarządowe porad będą mogli udzielać także doradcy podatkowi – w zakresie prawa podatkowego, z wyłączeniem spraw podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz absolwenci wyższych studiów prawniczych (posiadający co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej).

Łącznie utworzone zostały 1524 punkty na terenie całego kraju (minimum 2 w każdym powiecie).

Dostęp do nieodpłatnej pomocy prawnej jest zapewniony od stycznia 2016 r.

Spot informacyjny nr 1 (kliknij, aby obejrzeć).

Spot informacyjny nr 2 (kliknij, aby obejrzeć).

Spot informacyjny nr 3 (kliknij, aby obejrzeć).

Dla kogo?

Ustawa zakłada, że darmową pomoc prawną (na etapie przedsądowym) otrzymają:

  • młodzież do 26. roku życia,
  • osoby fizyczne, którym w okresie roku poprzedzającego zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej na podstawie ustawy o pomocy społecznej (kliknij),
  • osoby, które ukończyły 65. lat,
  • osoby posiadające ważną Kartę Dużej Rodziny,
  • kombatanci,
  • weterani,
  • zagrożeni lub poszkodowani katastrofą naturalną, klęską żywiołową lub awarią techniczną.

Co obejmuje?

Pomoc prawna będzie polegała na:

  • poinformowaniu osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym, przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach;
  • wskazaniu osobie uprawnionej sposobu rozwiązania dotyczącego jej problemu prawnego;
  • pomocy w sporządzeniu wymagającego wiedzy prawniczej projektu pisma w zakresie niezbędnym do udzielenia pomocy, z wyłączeniem pism procesowych w postępowaniach przygotowawczym lub sądowym i pism w postępowaniu sądowo-administracyjnym;
  • sporządzeniu projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Jakiego zakresu prawa dotyczyć będzie nieodpłatna pomoc prawna?

Uprawnieni będą mogli uzyskać informacje w zakresie:

  • prawa pracy,
  • przygotowania do rozpoczęcia działalności gospodarczej,
  • prawa cywilnego,
  • spraw karnych,
  • spraw administracyjnych,
  • ubezpieczenia społecznego,
  • spraw rodzinnych,
  • prawa podatkowego z wyłączeniem spraw podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Pomoc nie będzie natomiast obejmowała spraw z zakresu prawa celnego, dewizowego, handlowego i działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowywania do jej rozpoczęcia.

W projektowanym systemie starosta będzie organem koordynującym udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej w powiecie. Gmina i powiat zapewnią zaplecze organizacyjno-techniczne. Z kolei samorządy zawodowe będą zobowiązane do wyłonienia radców prawnych i adwokatów zapewniających obywatelom nieodpłatną pomoc prawną. Przewiduje się, że na każdy powiat przypadnie liczba punktów nieodpłatnej pomocy prawnej odpowiadająca mnożnikowi określonemu w art. 20 ust. 4 ustawy, z zastrzeżeniem, że powiat będzie powierzał prowadzenie połowy punktów nieodpłatnej pomocy prawnej organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność pożytku publicznego w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnej informacji prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa (art. 11 ust. 1 ustawy) i spełniającym kryteria określone w art. 11 ust. 6 ustawy, tj.:

  • posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych lub informacji prawnych;
  • przedstawi zawarte umowy lub promesy ich zawarcia z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub osobą, o której mowa w ust. 3 pkt 2;
  • daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności przez złożenie pisemnego zobowiązania:
  • zapewnienia poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem,
  • zapewnienia profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów.

Wykonywanie zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej – będzie monitorowane przez nałożenie na udzielającego nieodpłatnej pomocy prawnej – obowiązku dokumentowania na karcie nieodpłatnej pomocy prawnej każdego przypadku udzielania pomocy prawnej, a także na starostów obowiązku przekazywania Ministrowi Sprawiedliwości informacji o wykonaniu zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej (art. 7 i 12 ustawy).

Źródło: Wydział Komunikacji Społecznej i Promocji, Ministerstwo Sprawiedliwości, www.ms.gov.pl